Ngày 5/11/2026, không khí học thuật tại Trường Đại học Thủ Dầu Một trở nên vô cùng sôi nổi với buổi Tọa đàm khoa học mang chủ đề “Toán học trong kỷ nguyên AI”. Sự kiện có sự tham dự của diễn giả khách mời GS. Hà Huy Tài - ĐH Tulane, Mỹ. Buổi tọa đàm không chỉ đem đến những góc nhìn sâu sắc về vị thế của Toán học trước sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI), mà còn đánh dấu cột mốc quan trọng: Công bố thành lập Câu lạc bộ Toán học TDMU.

Tham dự chương trình có PGS.TS Đồng Văn Toàn – Trưởng Khoa Sư phạm, TS.Tạ Anh Thư - Phó trưởng khoa Sư phạm, Đ/c Lâm Nhật Tảo - Phó Chủ tịch thường trực Hội sinh viên trường, Đ/c Nguyễn Thị Diễm Quyên - Bí thư Đoàn khoa cùng đông đảo giảng viên và sinh viên ngành Toán học, Sư phạm Toán học.

PGS.TS Đồng Văn Toàn phát biểu định hướng chương trình

Phát biểu định hướng tọa đàm, PGS.TS Đồng Văn Toàn nhấn mạnh ý nghĩa của việc tổ chức các hoạt động học thuật chuyên sâu, tạo điều kiện để sinh viên được tiếp cận với những nhà khoa học, chuyên gia có kinh nghiệm nghiên cứu, đồng thời mở rộng góc nhìn về vai trò và triển vọng của Toán học trong bối cảnh khoa học – công nghệ đang phát triển mạnh mẽ. Tọa đàm không chỉ mang đến những kiến thức chuyên môn mà còn hướng đến khơi dậy tinh thần khám phá, tư duy phản biện và khát vọng nghiên cứu khoa học trong sinh viên. Tại chương trình, đồng chí Lâm Nhật Tảo – Phó chủ tịch thường trực Hội sinh viên trường Đại học Thủ Dầu Một đã công bố Quyết định thành lập Câu lạc bộ Toán học. Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần xây dựng môi trường sinh hoạt học thuật, khuyến khích tinh thần tự học, nghiên cứu khoa học và kết nối sinh viên có chung niềm đam mê với Toán học.

Đồng chí Lâm Nhật Tảo trao công bố Quyết định thành lập Câu lạc bộ Toán học

Tại tọa đàm, Giáo sư Hà Huy Tài trình bày tham luận về Toán học trong kỷ nguyên AI, tập trung làm rõ mối quan hệ giữa tư duy toán học, sự phát triển của tri thức khoa học và những ứng dụng mới của trí tuệ nhân tạo. Qua những chia sẻ và ví dụ minh họa, Giáo sư gợi mở cách nhìn nhận về bản chất của hoạt động nghiên cứu toán học: những phát triển lớn lao đôi khi bắt đầu từ một câu hỏi tưởng chừng rất nhỏ, nhưng chínhquá trình tìm tòi, khám phá và nhận diện cấu trúc ẩn sau vấn đề lại có thể mở ra những chân trời tri thức mới.

Một trong những thông điệp đáng chú ý được Giáo sư nhấn mạnh là: khi Toán học tìm ra một cấu trúc phù hợp, những kết quả toán học đôi khi có thể đi trước nhu cầu của thực tiễn, mở đường cho những ứng dụng mà tại thời điểm hình thành lý thuyết, con người chưa nhận thức đầy đủ về giá trị của chúng. Tuy nhiên, Giáo sư cũng lưu ý sự khác biệt giữa tính đúng đắn của một định lý trong hệ thống giả thiết đã xác lập và tính phù hợp của một mô hình khi áp dụng vào thực tế. Một kết quả toán học có thể hoàn toàn chặt chẽ về mặt lý thuyết, nhưng mô hình toán học vẫn cần được xem xét thận trọng trước sự phức tạp của thế giới thực. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với người làm toán: không chỉ nắm vững lý thuyết mà còn phải có khả năng đánh giá, kiểm chứng và nhìn nhận giới hạn của các mô hình.

GS. Hà Huy Tài trình bày tham luận

Bên cạnh những vấn đề chuyên môn, Giáo sư còn gợi mở về vẻ đẹp và giá trị lâu dài của Toán học thông qua những câu chuyện về các nhà toán học, trong đó có bộ phim The Man Who Knew Infinity và những chia sẻ liên quan đến nhà toán học Ken Ono. Những câu chuyện này góp phần truyền cảm hứng về niềm đam mê khám phá, nghị lực theo đuổi tri thức và hành trình vượt qua những giới hạn trong nghiên cứu khoa học.

Đặc biệt, Giáo sư nhấn mạnh một quan điểm có ý nghĩa đối với giáo dục đại học: nhiệm vụ của một trường đại học đôi khi không chỉ là đào tạo những sinh viên vốn đã giỏi, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để những sinh viên đang học tập tại trường có thể tiến bộ và trở nên giỏi hơn. Theo đó, môi trường đại học cần khuyến khích sự chủ động, tạo cơ hội tiếp cận tri thức, phát triển năng lực cá nhân và nuôi dưỡng tinh thần học tập suốt đời cho mỗi sinh viên.

Phần trao đổi, hỏi đáp diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi thiết thực từ sinh viên các khóa, xoay quanh định hướng học tập, nghiên cứu khoa học và khả năng thích ứng trước sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo. Với câu hỏi của sinh viên Hương Giang (lớp Sư phạm Toán D26SPTO01) về cách sử dụng AI hiệu quả nhưng vẫn duy trì khả năng học tập độc lập, Giáo sư khuyến nghị người học cần hình thành thói quen tư duy phản biện. Khi sử dụng AI, sinh viên không nên chỉ tiếp nhận câu trả lời một cách thụ động mà cần thường xuyên đặt câu hỏi: Vì sao AI đưa ra kết quả như vậy? Cơ sở nào bảo đảm tính đúng đắn của câu trả lời? Những lập luận đó có thực sự hợp lý hay không? Chính quá trình chất vấn và kiểm chứng sẽ giúp người học duy trì năng lực tư duy độc lập, đồng thời khai thác AI như một công cụ hỗ trợ học tập.

Một vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm là vai trò của AI trong hoạt động nghiên cứu khoa học hiện nay. Sinh viên Vinh (lớp cử nhân Toán học D22TOAN01) đặt câu hỏi về việc hiện nay AI không chỉ để kiểm tra tính toán, phát hiện đạo văn mà AI còn có khả năng giải quyết các bài toán lớn, như vậy tương lai của các nhà nghiên cứu Toán học có bị ảnh hưởng trước sự phát triển này? Giải đáp vấn đề, Giáo sư lưu ý rằng AI hoạt động dựa trên những cơ chế xử lý thông tin và mô hình tính toán, do đó kết quả từ các công cụ kiểm tra tự động không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác bản chất của vấn đề. Chẳng hạn, việc nhận diện đạo văn cần có sự đánh giá của con người với chuyên môn và tư duy phản biện, không thể chỉ dựa vào kết quả từ một công cụ tự động. Người kiểm chứng cần xem xét nội dung, ngữ cảnh và mức độ tương đồng thực chất để đưa ra kết luận phù hợp.

GS. Hà Huy Tài trao đổi, giải đáp câu hỏi của sinh viên

Đối với triển vọng của nghiên cứu toán học, Giáo sư cho rằng sự phát triển của AI không đồng nghĩa với việc các bài toán toán học sẽ dần được giải quyết hết. Những bài toán mới luôn xuất hiện, đặc biệt là các vấn đề gắn với thực tiễn và sự phát triển của khoa học. AI có thể hỗ trợ giải quyết một số dạng bài toán nhất định, nhưng vẫn còn những giới hạn đáng kể. Vì vậy, thay vì lo ngại AI thay thế công việc nghiên cứu, sinh viên cần trang bị nền tảng kiến thức đủ rộng và năng lực thích ứng để có thể chuyển hướng, tiếp cận những vấn đề mới khi lĩnh vực nghiên cứu hiện tại có những thay đổi.

Thông qua những trao đổi cởi mở, tọa đàm đã mang đến cho sinh viên nhiều góc nhìn về vị trí của Toán học trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đồng thời gợi mở những yêu cầu mới đối với quá trình học tập và nghiên cứu. AI có thể trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực, nhưng nền tảng kiến thức chuyên môn, tư duy logic, năng lực phản biện và khả năng đặt ra những câu hỏi có giá trị vẫn là những yếu tố cốt lõi làm nên năng lực của người học và nhà nghiên cứu Toán học.

Đại diện Khoa Sư phạm tặng hoa cảm ơn GS. Hà Huy Tài

Buổi tọa đàm “Toán học trong kỷ nguyên AI” đã khép lại trong niềm hứng khởi của đông đảo giảng viên và sinh viên.

Tọa đàm “Toán học trong kỷ nguyên AI” không chỉ góp phần cập nhật những xu hướng phát triển mới của Toán học và trí tuệ nhân tạo mà còn tạo động lực để sinh viên chủ động học tập, mạnh dạn tham gia nghiên cứu khoa học và chuẩn bị hành trang chuyên môn cho tương lai. Đặc biệt, sự ra đời của Câu lạc bộ Toán học được kỳ vọng sẽ tạo thêm không gian kết nối, chia sẻ tri thức và nuôi dưỡng niềm đam mê Toán học trong sinh viên Khoa Sư phạm.

Nguyễn Thị Linh – Bùi Thị Ngọc Hân